Karma dla kota po sterylizacji - jak dobrać i ile karmić

Po sterylizacji lub kastracji kot potrzebuje mniej energii, a jednocześnie zaczyna jeść więcej. Dlatego porcję zmniejsza się zwykle o 20-30% i robi to od razu po zabiegu, a nie wtedy, gdy kot już przytył. Badania pokazują, że przyrost masy ciała i tkanki tłuszczowej u kotów karmionych do woli następuje już w ciągu 8-12 tygodni od operacji.

Poniżej wyjaśniamy, co dokładnie zmienia się w organizmie kota, o ile zmniejszyć dawkę i czym różnią się od siebie karmy oznaczone jako „sterilised” i „urinary”. Te dwie rzeczy są często mylone, a to nie to samo.

Co się zmienia po zabiegu - i dlaczego u kotki inaczej niż u kocura

To rozróżnienie rzadko pojawia się w poradnikach, a ma praktyczne znaczenie.

U kotek spada zapotrzebowanie energetyczne. W badaniu na kotkach po zabiegu zapotrzebowanie bytowe obniżyło się o około 25%, a masa ciała wzrosła o 16% w porównaniu z kotkami niesterylizowanymi. Inne badanie wykazało istotny spadek zapotrzebowania kalorycznego już 8 i 16 tygodni po zabiegu.

U kocurów mechanizm jest inny. Badanie opublikowane w PLOS One nie wykazało u kastrowanych samców istotnego spadku wydatku energetycznego. Przyczyną tycia był wzrost pobrania pokarmu, częściowo powiązany z podwyższonym poziomem greliny - hormonu pobudzającego apetyt.

Wniosek praktyczny jest ten sam w obu przypadkach, ale z różnych powodów: kotka potrzebuje mniej jedzenia, kocur chce go więcej. W obu sytuacjach kot sam nie ureguluje dawki i decyzja należy do opiekuna.

Skala problemu jest spora. W niektórych badanych populacjach nadwagę lub otyłość stwierdzano nawet u 63% kotów. U kota z nadwagą częściej występują cukrzyca, zaparcia, choroby ortopedyczne, stłuszczenie wątroby, choroby skóry i schorzenia dolnych dróg moczowych.

O ile zmniejszyć porcję

Przegląd opublikowany w Journal of Feline Medicine and Surgery wskazuje, że pobranie energii należy ograniczyć o co najmniej 11%, a w części przypadków nawet o ponad 30%. Purina Institute podaje jako punkt wyjścia około 30%.

W praktyce sprawdza się takie podejście:

• Zacznij od zmniejszenia dotychczasowej dawki o 20%
• Waż porcję, nie odmierzaj „na oko” ani kubkiem
• Po 3-4 tygodniach oceń kondycję kota i skoryguj dawkę o kolejne 10%, jeśli trzeba
• Zrezygnuj z karmienia do woli - miska z suchą karmą stojąca cały dzień to najprostsza droga do nadwagi u kota po zabiegu

Jeśli przechodzisz na karmę oznaczoną jako sterilised, pamiętaj, że ma ona zwykle niższą kaloryczność. Nie oznacza to jednak, że można podawać jej dowolną ilość - dawkę nadal odmierzamy według tabeli producenta i kondycji kota.

Czy karma „sterilised” faktycznie działa?

Tak, i akurat to zostało sprawdzone w warunkach zbliżonych do domowych. W badaniu z udziałem 187 kotów z 51 lecznic porównano karmę o obniżonej kaloryczności i umiarkowanej zawartości tłuszczu ze standardowym żywieniem przez pół roku po zabiegu. Szansa na otrzymanie oceny „nadwaga” była w grupie kontrolnej 4,1 razy większa niż w grupie karmionej dietą badaną.

Mechanizm nie jest skomplikowany. Karmy sterilised mają niższą gęstość energetyczną, zwykle wyższy udział białka i włókna, dzięki czemu kot zjada porcję, która go najada, bez nadwyżki kalorii.

Skrót: zmień karmę na oznaczoną jako sterilised od razu po zabiegu, zmniejsz dawkę o około 20%, odstaw karmienie do woli i sprawdzaj kondycję kota raz w miesiącu. To cztery rzeczy, które załatwiają większość problemu.

Jak ocenić, czy kot ma prawidłową wagę

Waga w kilogramach mówi mniej niż wygląd i dotyk, bo koty różnią się budową. Sprawdź trzy rzeczy:

• Żebra - powinny być wyczuwalne pod cienką warstwą tkanki tłuszczowej, bez mocnego naciskania
• Talia - patrząc na kota z góry, za żebrami powinno być widoczne przewężenie
• Fałd na brzuchu - niewielki fałd przed tylnymi łapami jest u kota normalny, ale nie powinien zwisać ani kołysać się przy chodzeniu

Rób to raz w miesiącu. Przyrost 300-400 g u kota ważącego 4 kg to już około 10% masy ciała - u człowieka odpowiadałoby to kilku kilogramom.

Drugi powód, dla którego skład ma znaczenie: drogi moczowe

Koty po zabiegu, zwłaszcza kocury, są bardziej narażone na choroby dolnych dróg moczowych. Kamica odpowiada za około 20% przypadków tej grupy schorzeń, a najczęstsze złogi to struwity i szczawiany wapnia.

Kluczowy czynnik to nie sam skład karmy, tylko stopień rozcieńczenia moczu. W profilaktyce dąży się do ciężaru właściwego moczu poniżej 1,030-1,035, a przy struwitach dodatkowo do pH moczu poniżej 6,5 przy ograniczonej zawartości magnezu i fosforu. Zalecenia konsensusu ACVIM z 2016 roku wskazują zwiększanie pobrania płynów jako podstawę postępowania przy kamicy.

W badaniu porównującym karmy o różnej wilgotności koty otrzymujące dietę o zawartości wody około 73% miały istotnie wyższe całkowite pobranie płynów i bardziej rozcieńczony mocz niż koty na karmach o niższej wilgotności, co przekładało się na niższe ryzyko powstawania szczawianów wapnia.

Stąd praktyczna rada: łącz karmę suchą z mokrą, nawet jeśli podstawą diety pozostaje sucha. Saszetka lub puszka dziennie realnie zwiększa ilość wody trafiającej do organizmu.

Sytuacja nagła u kocura: kot często odwiedza kuwetę, przykuca długo bez efektu, miauczy przy oddawaniu moczu albo w moczu pojawia się krew. Zatkanie cewki moczowej u samca to stan bezpośrednio zagrażający życiu. Jedziesz do lecznicy tego samego dnia, nie czekasz do jutra.

Sterilised i urinary to nie to samo

To jedno z najczęstszych nieporozumień przy zakupie karmy dla kota po zabiegu.

Karmy zakwaszające mocz nie są przeznaczone do profilaktycznego stosowania u każdego kota po kastracji. Jeśli kot jest zdrowy i nie miał epizodu kamicy ani zapalenia pęcherza, właściwym wyborem jest karma sterilised. Karma urinary powinna być stosowana po ustaleniu rozpoznania, bo rodzaj złogów ma znaczenie - postępowanie przy struwitach i przy szczawianach wapnia nie jest identyczne.

Kiedy zmienić karmę

Najlepiej w ciągu kilku dni po zabiegu, gdy kot wróci do normalnego apetytu. Zwlekanie nie ma sensu, skoro przyrost tkanki tłuszczowej zaczyna się w pierwszych tygodniach.

Jedna uwaga dotycząca kociąt. Koty są często sterylizowane przed ukończeniem wzrostu, w okolicach 5-7 miesiąca życia. Takie zwierzę nadal rośnie, więc decyzję o przejściu na karmę bytową warto skonsultować z lekarzem weterynarii. Wspomniane badanie na 187 kotach objęło właśnie rosnące kocięta po zabiegu i wykazało, że dieta o obniżonej kaloryczności ograniczała przyrost masy ciała bez szkody dla nich, ale to decyzja do podjęcia indywidualnie.

Samą zmianę przeprowadzaj stopniowo, przez 7-10 dni, mieszając starą i nową karmę w malejących proporcjach. Koty bywają pod tym względem bardziej wybredne niż psy, więc przy grymaszeniu rozciągnij ten okres do dwóch tygodni.

Cztery praktyczne rzeczy, które robią różnicę

• Rozstaw kilka misek z wodą w różnych miejscach mieszkania, z dala od miski z jedzeniem i od kuwety. Część kotów niechętnie pije obok jedzenia
• Rozważ poidło przepływowe - wiele kotów chętniej pije wodę w ruchu
• Wlicz przysmaki do dziennej dawki. Kilka smaczków dziennie potrafi dołożyć kilkanaście procent kalorii
• Daj kotu ruch. Wędka, zabawa dwa razy dziennie po kilka minut, miska interaktywna zamiast zwykłej

Najczęstsze pytania

O ile mniej karmić kota po sterylizacji?

Zwykle o 20-30% w stosunku do dotychczasowej dawki. Piśmiennictwo wskazuje na konieczność ograniczenia o co najmniej 11%, a niekiedy powyżej 30%. Bezpiecznie jest zacząć od 20% i skorygować po 3-4 tygodniach na podstawie kondycji kota.

Czy kot po sterylizacji musi jeść karmę sterilised?

Nie musi, ale to najprostsze rozwiązanie. Alternatywą jest karmienie dotychczasową karmą w wyraźnie zmniejszonej porcji, co bywa trudniejsze, bo kot dostaje wtedy mniejszą objętość jedzenia i częściej dopomina się o dokładkę.

Kiedy zmienić karmę po zabiegu?

W ciągu kilku dni po powrocie do domu, gdy kot odzyska apetyt. Przyrost masy ciała i tkanki tłuszczowej u kotów karmionych do woli obserwowano już 8-12 tygodni po zabiegu.

Czy sucha karma powoduje kamicę u kota?

Sama w sobie nie, ale karma sucha oznacza mniejsze pobranie wody wraz z pokarmem, a bardziej zagęszczony mocz sprzyja powstawaniu złogów. Dlatego przy kotach po kastracji zaleca się łączenie karmy suchej z mokrą i dbanie o dostęp do wody.

Czym różni się karma sterilised od urinary?

Sterilised to karma bytowa o obniżonej kaloryczności dla zdrowego kota po zabiegu. Urinary to karma o zmodyfikowanym składzie mineralnym, wpływająca na odczyn moczu, przeznaczona dla kotów z rozpoznanym problemem dróg moczowych i stosowana po zaleceniu lekarza weterynarii.

Ile wody powinien pić kot?

Orientacyjnie około 50 ml na kilogram masy ciała na dobę, wliczając wodę zawartą w pokarmie. Kot jedzący wyłącznie suchą karmę musi wypić znacznie więcej z miski niż kot dostający mokrą karmę.

Co wybrać z naszej oferty

Mamy karmy dla kotów po zabiegu w dwóch progach cenowych, obie w małym opakowaniu na próbę i dużym do stałego karmienia.

Jeśli kot miał już problem z drogami moczowymi i lekarz weterynarii zalecił karmę wspierającą, w ofercie jest Arion Original Cat Urinary 34/13 w opakowaniu 2 kg.

Do uzupełnienia diety o mokrą karmę sprawdzą się saszetki i puszki Ollo, karmy Voskes w galaretce oraz Acana w puszce 340 g jako opcja premium.

Nie wiesz, od czego zacząć? Weź małe opakowanie na próbę albo wpadnij do sklepu przy ul. Śniadeckiego 16 w Pruszczu Gdańskim - pomożemy dobrać karmę do wieku, wagi i stanu zdrowia Twojego kota.

Zobacz wszystkie karmy dla kotów po sterylizacji →

Źródła

• Larsen J.A., Risk of obesity in the neutered cat, Journal of Feline Medicine and Surgery, 2017
• Flynn M.F., Hardie E.M., Armstrong P.J., Effect of ovariohysterectomy on maintenance energy requirement in cats, JAVMA, 1996
• Hoenig M., Ferguson D.C., Effects of neutering on hormonal concentrations and energy requirements in male and female cats, American Journal of Veterinary Research, 2002
• Wei A. i wsp., Early effects of neutering on energy expenditure in adult male cats, PLOS One, 2014
• Vester Boler B.M. i wsp., A moderate fat, low-energy dry expanded diet reduces gain in body condition score when fed as part of a post neutering weight-control regimen in growing pet cats, British Journal of Nutrition, 2015
• Buckley C.M. i wsp., Effect of dietary water intake on urinary output, specific gravity and relative supersaturation for calcium oxalate and struvite in the cat, British Journal of Nutrition, 2011
• Lulich J.P. i wsp., ACVIM Small Animal Consensus Recommendations on the Treatment and Prevention of Uroliths in Dogs and Cats, Journal of Veterinary Internal Medicine, 2016

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem weterynarii. Przy objawach ze strony układu moczowego, zwłaszcza u kocura, skontaktuj się z lecznicą niezwłocznie.